Artikelindex

 

Hoofdstuk VIII Eredienst en kerkmuziek

Eredienst

Brandpunt
De eredienst is een brandpunt waarin de drie kernfuncties van de gemeente als ontmoetingsplaats samenkomen:
• zij brengt mensen bij elkaar,
• wil het geheim van Gods aanwezigheid in ons midden bemiddelen,
• zij bemoedigt zo mensen voor hun taak in de wereld.

Bestaande situatie

Verantwoordelijkheden
De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de eredienst ligt bij de kerkenraad die deze voor een groot deel delegeert aan de predikant, de koorleider en de liturgiecommissie. Als het jeugddiensten betreft worden ook de jeugddiaken en de leiding van de kindernevendienst betrokken. Dat geldt ook voor de kinderkerstfeesten. De diaconie heeft tot taak de eredienst betrokken te houden op de wereld om ons heen, zowel dichtbij als veraf. De coördinatie van dit alles berust bij de liturgiecommissie.

Voor en door de gemeente
Gemeenteleden worden uitgenodigd en gestimuleerd een bijdrage te leveren aan de liturgie.
Voor de paascyclus worden gemeenteleden gevraagd om te lezen, te musiceren en te zingen.
Dit gebeurt ook voor advent, kerst en de gedachteniszondag. Ook bij persoonlijke diensten, zoals doop-, trouw- en rouwdiensten en bij belijdenis, bevestiging en uittreden van ambtsdragers en bij speciale kinderdiensten wordt gemeenteleden gevraagd om een persoonlijke bijdrage te leveren en om liederen en teksten mee uit te zoeken.
Er is een cantorij die minimaal zeven keer per jaar een bijdrage levert aan de eredienst. Dit ter verrijking en verdieping van de liturgie. Tevens ter bevordering van het liturgisch bewustzijn van gemeenteleden. Ook de kindernevendienst levert geregeld een bijdrage aan de eredienst. De dienstdoende leiding neemt één of twee dagen voor de dienst contact op met de dienstdoende predikant.

Levende traditie
Voor de vormgeving van de eredienst mogen we putten uit een lange levende traditie, die doorloopt tot in het heden. Zo blijven oude en vertrouwde en nieuwe vormen in balans.
We gebruiken het dienstboek en " it tsjinstboek", (nieuwe) liedboek en "it frysk lietboek", liturgieën en liederen uit Taize en Iona. We putten uit "De eerste dag", "Kind op zondag" en gebruiken geregeld liederen van Huub Oosterhuis en uit " Eva's lied". Ook de bundel en "Tuskentiids" wordt door ons gebruikt.

Open en laagdrempelig
Met Kerst en Pasen, in KSG diensten, en in diensten rond geboorte en dood blijken velen de weg naar onze diensten te kunnen vinden, juist omdat we ook dan een beroep doen op mensen zowel van binnen als buiten de gemeente.

Diakenen en liturgie
De diakenen leveren een bijdrage aan de avondmaalsvieringen en zorgen er voor dat er minimaal één dienst per jaar is waarin de gemeenteleden worden opgeroepen tot betrokkenheid bij het leed in de wereld. Er zijn minimaal 5 avondmaalsdiensten per jaar, in elk dorp één en op Witte Donderdag. Samen met de Gereformeerde kerk wordt eenmaal per jaar avondmaal gevierd.

Twee talen
Omdat we in een tweetalige provincie leven is een deel van onze diensten, acht per jaar, in het Fries.

Kerkgebouwen
De gezamenlijke diensten vinden afwisselend plaats in de drie kerkgebouwen van de streekgemeente. Elk gebouw heeft zijn eigen mogelijkheden.
De Maria kerk in Winsum heeft verplaatsbaar interieur. Groepsactiviteiten zoals spel, toneel en gemeente vergaderingen zijn hier het gemakkelijkst te organiseren. Er staat een "Hardorff" orgel wat in goede staat verkeerd..
De Sint Gertrudis in Baard biedt het kleinste aantal zitplaatsen. De kerk heeft een ruim koor, is licht, heeft een aan onderhoud behoevend "Bakker en Timminga" orgel. De akoestiek is prima. De kerk leent zich uitstekend voor intieme samenkomsten zoals vespers.
De Sint Margryt in Easterlittens is historisch gezien de meest bijzondere kerk. De in 2005 voor de laatste keer gerestaureerde kerk is lang en smal. Het zicht op het liturgisch centrum wordt voor een deel beperkt doordat de kansel met de doop tuin en een Heere bank tegenover elkaar zijn opgesteld. Dit geeft beperkingen voor het gebruik van deze ruimte. De akoestiek is geweldig. Het gebouw ademt traditie en geschiedenis uit. Het vraagt om muziek, meditatie en zang. Er zijn een aantal banken grenzend aan de dooptuin demontabel. Dit vergroot de functionaliteit van de ruimte. Er staat een "Hardorff" orgel waar een restauratieplan voor is.

Organisten
De orgels worden bespeeld door vaste organisten welke verbonden zijn aan de streekgemeente of aan de plaatselijke gemeente. De streekgemeente is in bezit van een digitale piano die indien nodig in elke kerk gebruikt kan worden. De organisten zorgen bij verhindering in overleg met de betreffende college van kerkrentmeesters voor vervanging. Bij bijzondere gelegenheden kan er ook een beroep gedaan worden op derden of op een pianist.

Liturgiecommissie
Deze commissie bestaande uit predikant, cantor, een lid van de cantorij, liturgische bloemenschikster, een kerkenraadslid en de typiste, zorgt ervoor dat de vieringen van de Paascyclus, Pinksteren, de Gedachtenisdienst en de oudejaarsvesper in elkaar gezet en gehouden worden. Er is een draaiboek voor het in elkaar zetten van de paascyclus. Gestreefd wordt om een op het liturgisch jaar afgestemd draaiboek te ontwikkelen waarin ook de bijzondere diensten van de diaconie zijn opgenomen.
De bijzondere diensten worden in principe door de liturgiecommissie en door de streekkerkenraadsvergadering geëvalueerd.

Cantorij
De cantorij repeteert op een vaste avond één keer per veertien dagen, behalve de maanden juli en augustus. De liederen die worden ingestudeerd zijn bedoeld voor ondersteuning van de liturgie. De cantorij verleent alleen medewerking aan gezamenlijke diensten van de streekgemeente.

Liturgische aankleding en schikkingen
Wij gebruiken Antipendia, stola's en bloemen in de kleuren van het kerkelijk jaar.
Wit met goud, de kleur van de hemel, met Kerst tot en met Epifanie en met Pasen tot Pinksteren. Paars de kleur van Inkeer en Bezinning wordt gebruikt in de Adventstijd, de Lijdenstijd en met begrafenissen. Groen de kleur van het Geloof gebruiken we door het jaar heen en rood de kleur van de Geest, met Pinksteren en alle diensten waarin handoplegging een plaats heeft. Op hoogtijdagen wordt een liturgische schikking in het kader van de viering verzorgd. De liturgische aankleding en de opstelling in het liturgisch centrum verwijzen naar de aard van de eredienst.
Een liturgisch verantwoorde aankleding van de ontmoetingsruimte draagt bij tot intensivering van de beleving tijdens een viering.

Inspiratie en deskundigheid
De liturgiecommissie wil zich laten inspireren door bijvoorbeeld gezamenlijk een cursus liturgie te volgen en bijzondere diensten bij andere gemeenten te bezoeken. Ook wil zij graag een abonnement op het blad Eredienstvaardig.

Doelstellingen voor de komende jaren

Voor de komende jaren willen we:
• blijven zorgen voor een actieve betrokkenheid van de gemeente bij de eredienst.
• blijven streven naar een goede balans tussen traditie en vernieuwing.
• gebruik blijven maken van wat ons in 'Het nieuwe dienstboek' en het nieuwe liedboek wordt aangereikt.
• blijven proeven van andere vormen van eredienst die ook jongeren aanspreken.
• de samenwerking met de kindernevendienst, de diaconie en jeugdwerk versterken.
• ervoor blijven zorgen dat beide talen in de eredienst aan bod komt.
• er bij het streekcollege van kerkrentmeesters op aandringen dat in de toekomst gekwalificeerde organisten worden aangenomen door de streekkerkenraad zodat ze ook in alle drie kerken kunnen spelen.

Wat denken wij daarvoor nodig te hebben?
• Een abonnement op een liturgisch tijdschrift.
• Een cursus op het gebied van liturgie volgen.
• Een vast overlegrooster.